www.MariuszPrzewodnik.pl
mariuszzakopiec@tlen.pl
Wycieczki Autokarowe
Bardzo ciekawą formą zwiedzania są wycieczki autokarowe w ciągu jednego dnia można zwiedzić dość duży obszar , więc w mojej ofercie znajduje sie i taka forma zwiedzania :
POLSKI SPISZ I PIENINY

 

 

Polski Spisz leży między granicą polsko-słowacką na południu, rzeką Białką na zachodzie i północy oraz rzeką Dunajec na północnym wschodzie. Historycznie do Spisza należy również pas terenu na północ i zachód od obecnego koryta Białki, a to wskutek zmiany koryta tej rzeczki w XVII wieku. Polski Spisz nie stanowi samodzielnej jednostki administracyjnej. Tworzy go 14 wsi w trzech gminach min.: Frydman , Falsztyn , Jurgów , Niedzica , Trybsz , Krępachy...

 

Jurgów


wart obejrzenia jest drewniany kościół pw. Św. Sebastiana i Matki Boskiej Różańcowej z drugiej połowy XVII wieku obok którego została w 1881 wybudowana murowana dzwonnica. Można zwiedzić również spiską drewnianą chłopską chałupę tzw. Zagrodę Sołtysów zbudowaną w 1861 r., aktualnie jest ona oddziałem Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem. Ciągle działa tartaknapędzany kołem wodnym. Za wsią w stronę granicy znajduje się unikatowy zespół kilkudziesięciu drewnianych szałasów pasterskich. Szałasy należą do mieszkańców Jurgowa. Pierwotnie znajdowały się na polanach tatrzańskich, jednak kiedy Jurgowianie utracili prawo wypasu na nich pod koniec XIX wieku, zostały przeniesione i umieszczone na polanie Podokólne. W miejscowości znajdują się trzy obiekty leżące na Szlaku Architektury Drewnianej.

 

Frydman


Jedna z najbardziej atrakcyjnych wsi Podtatrza w Polsce, pochodzi z przełomu XIII i XIV wieku. Na rynku znajduje się wczesnogotycki kościół św. Stanisława, z wyjątkową wieżą zwieńczonąpóźnorenesansową attyką oraz ośmiokątną kaplicą. Inny ciekawy zabytek to kasztel (obronny dwór) z 1585 roku, zbudowany przez węgierskich władców tych okolic, Horwathów. We wsi działa zespół regionalny i orkiestra dęta.

  • kościół pw. św. Stanisława Biskupa , najstarszy zabytek architektury sakralnej na Podtatrzu, w swoim głównym zrębie o charakterze gotyckim. W ołtarzu głównym znajduje się obraz przedstawiający zabójstwo św. Stanisława, zaś wystrój kościoła jest barokowy. Kościół otoczony jest murem z dwiema bramami wejściowymi i przechodnia dzwonnicą z największym dzwonem zwanym Bratnim. Warto zwrócić uwagę na kościelną wieżę z unikatową polską attyką z końca XVIII w. Legendy podają, że służył w nim do mszy Jan III Sobieski wracający przez Zamagurze spod Wiednia.
  • zabytkowe piwnice, w których do XIX w. właściciele Frydmana z rodu Horwathów przechowywali wino sprowadzane z Węgier. Na każdym z dwóch pięter są po trzy 100-metrowe korytarze, o siedmiometrowej szerokości. Do piwnic można wejść przez jeden z dwóch ośmiobocznych pawilonów nakrytych gontowymi kopułami zwanymi burghauzami. Mieszkańcy Frydmana nazywają je kaplicami. Przed zwiedzaniem podziemnych tuneli należy poprosić o zgodę jednego z trzech właścicieli mieszkających w pobliżu.
  • kasztel, a właściwie dwór obronny, zbudowany w latach 1585-1590, wiejska rezydencja o charakterze obronnym. Do obejrzenia tylko z zewnątrz.

Trybsz


drewniany kościół pw. św. Elżbiety Węgierskiej z 1567 r., konstrukcji zrębowej, konsekrowany ok. roku 1640. Jednonawowy bez wieży (rozebranej w1924).

Wewnątrz barokowa polichromia z 1647. Na sklepieniu najstarsza malowana

panorama polskich Tatr (Hawrań, Płaczliwa Skała), stanowiąca tło dla przedstawienia Sądu Ostatecznego. Kościół wpisany jest do rejestru zabytków; leży na małopolskim Szlaku Architektury Drewnianej. Za kościołem cmentarz parafialny.

Niedzica


miejscowość położona jest u pd. - wsch. podnóży góry Cisówki  (777 m)) i Hombarku (743 m) - szczytów Pienin Spiskich.

  • Kościół św. Bartłomieja z ok. 1320 r., a według podań nawet 1278 r., w którym znajdują się: polichromia z ok. 1410 r., tryptyk św. Bartłomieja (1452 r.), organy (ok. 1660 r.) oraz obraz"Męczeństwo św. Bartłomieja" (1770 r.)
  • zamek Dunajec z XIV wieku znajdujący się nad Zbiornikie Czorsztyński
  • piętrowy spichlerz z murowaną piwnicą z XVIII w., będący jedynym tego typu obiektem na całym Podtatrzu. Znajduje się na grzbiecie Tabor
  • budynek dawnej celnicy na grzbiecie Tabor
  • prywatny cmentarz Salamonow pod skałą Groby.

 

Krempachy


Wieś ma typową dla spiskich wsi zabudowę. Wrzecionowaty rynek powstał z rozdwojenia osi głównej na dwie drogi zbiegające się na jego końcach. Przy rynku stoi kościół parafialny a po obu stronach domy zwrócone szczytami do drogi oraz rzędy stodół okalające zabudowę w pewnej odległości od domów ze względów przeciwpożarowych oraz obronnych.

Szczególnie cennymi zabytkami wsi są dwa kościoły - parafialny św. Marcina i cmentarny św. Walentego.

 

  • Kościół św. Marcina - murowany, o jednokalenicowej konstrukcji dachu, kryty gontem - reprezentuje styl przejściowy między gotykiem i renesansem, wybudowany został w I poł. wieku XVI, jego wyposażenie zaś pochodzi z połowy XVIII wieku. Kościół posiada sklepienie kolebkowe z lunetami, w prezbiterium z żebrami dekoracyjnymi. W nawie pilastry. We wnęce ołtarza obraz św. Marcina klęczącego przed ukazującym mu się na górze Chrystusem (XVIII wiek). Na szczególną uwagę zasługuje tu gotycka monstrancja z roku 1528 w kształcie kapliczki z figurką św. Piotra. Na północnej ścianie współczesna polichromia obrazująca legendę o św. Marcinie - w stroju rzymskim, odcina mieczem pół płaszcza i oddaje żebrakowi. Renesansowa wieża po stronie zachodniej jest elementem, którego nie spotka się w innych polskich kościołach poza Spiszem (występuje również we Frydmanie). Obiega ją hurdycja (czatownia), która mogła spełniać funkcje obronne lub być doskonałym punktem widokowym. Nad drewnianą hurdycją znajduje się attyka z elementami zbliżonymi do motywu jaskółczego ogona.

 

  • Kościół św. Walentego

bezwieżowy kościół cmentarny, leżący na skraju wsi, został wybudowany w roku 1761 na miejscu starego drewnianego kościoła, prawdopodobnie starszego od kościoła parafialnego. Wnętrze podzielone pilastrami. Sklepienie kolebkowe z lunetami podzielone jest na pole, wypełnione gipsową ornamentyką. Ołtarz główny zdobi obraz przedstawiający świętych Stanisława, Walentego i Mikołaja - tzw. święta rozmowa, który jest środkowym obrazem z dawnego tryptyku pochodzącego ze starego, drewnianego kościoła.

Zdobione ołtarze obydwu kościołów stanowią przykłady urządzenia świątyni w stylu rokokowym.

 

 

Szczawnica


Szczawnica jest znanym uzdrowiskiem już od połowy XIX wieku. Leczone są tam choroby układu oddechowego i przewodu pokarmowego, ze względu na występowanie szczaw alkalicznych słonych oraz korzystnych warunków klimatycznych. Uzdrowisko Szczawnica wróciło ponownie w 2005 r. w drodze sądowego porozumienia do przedwojennych właścicieli rodziny hr. Stadnickich. Szczawnicki zdrój ma prawie dwieście lat. Obecnie (w 2009 roku) w centrum - przy placu Dietla - powstaje Muzeum Uzdrowiskowe, którego fundatorem jest Andrzej Mańkowski - wnuk Adama hr. Stadnickiego, ostatniego właściciela zdroju. Obecnie gromadzona jest ekspozycja związana ze szczawnickim uzdrowiskiem - zebrano ponad 350 różnego rodzaju przedmiotów związanych z lecznictwem zdrojowym, archiwalnych dokumentów, rycin, planów budynków, starych fotografii, kart pocztowych, książek.

W Szczawnicy znajduje się Stacja Narciarska Palenica z ok. 4 kilometrami tras narciarskich. Najdłuższa z nich - z Szafranówki (1800 m, tzw. Trasa Rodzinna) oraz najbardziej znana Palenica 1 z Palenicy (o długości 1000 m - jedna z ciekawszych tras zjazdowych w Polsce), są obsługiwane przez z 4-osobowy wyciąg krzesełkowy o przepustowości 2200 osób na godzinę, zarządzany przez Polskie Koleje Linowe.

W latach 1973-1982 połączona z Krościenkiem, nosiła wtedy nazwę Szczawnica-Krościenko. W 1982 r. nastąpił ponowny podział miejscowości.

1 stycznia 2008 r. zmieniono rodzaj gminy Szczawnica z miejskiego na miejsko-wiejski, co w praktyce oznaczało wyłączenie poza administrację miasta obszarów dawnych wsi Jaworki iSzlachtowa (nadając im status wsi) oraz Biała Woda i Czarna Woda (nadając im status części wsi Jaworki). Z wyłączonych terenów powstał obszar wiejski gminy miejsko-wiejskiej Szczawnica. Manewrowi temu wtórowało nietypowe "odebranie" praw miejskich Szczawnicy: 1 stycznia 2008 r. odebrano status miasta gminie miejskiej Szczawnica z równoczesnym (tego samego dnia) nadaniem statusu miasta miejscowości Szczawnica. Zabieg taki wynikał wyłącznie z ustawowego wymogu uwzględnienia zmiany statusu gminy i miejscowości wchodzącej w jej skład. Pomimo tego czysto biurokratycznego zabiegu Szczawnica de iure i de facto nie utraciła praw miejskich i ich potem nie otrzymała.

W Szczawnicy rozpoczyna się Droga Pienińska - szlak pieszo-rowerowy biegnący wzdłuż Dunajca (głównie po słowackiej stronie) i kończący się w słowackim Czerwonym Klasztorze.

W pobliżu znajduje się Góra Jarmuta, na której wg podań znajdować się miała pogańska świątynia.

 

Krościenko nad Dunajcem


Krościenko jest miejscowością turystyczną, doskonałą bazą wypadową do wycieczek w Pieniny, Gorce i Beskid Sądecki. W miasteczku znajduje się także jedna z końcowych przystani spływuDunajcem.

 

  • Źródła szczawy alkalicznej
  • Muzeum Pienińskiego Parku Narodowego
  • Kościół z XIV wieku, przebudowany w stylu barokowym, polichromowany w XIV wieku, około 1490 i 1589 r.
  • W kościele chrzcielnica ufundowana przez króla Jana I Olbrachta z 1493 r.
  • Stary dwór rodziny Dziewolskich, ostatnich właścicieli Krościenka
  • Centrum Ruchu Światło-Życie
  • Nowy kościół parafialny pw. Dobrego Pasterza z grobem Sługi Bożego ks. Franciszka Blachnickiego
  • Kaplica wotywna pw. Przemienienia Pańskiego z 1710 r.
  • Liczne kapliczki, m.in. kapliczka św. Kingi
  • Zabytkowe domy mieszczańskie
  • Wyciąg narciarski na zboczu Stajkowej
PODHALE

 

 

Podhale - to region kulturowy w południowej Polsce u północnego podnóża Tatr, w dorzeczu górnego Dunajca z wyłączeniem obszarów leżących na prawym brzegu Białki i prawym brzegu Dunajca, poniżej ujścia Białki. Podhale zajmuje środkową część Kotliny Podhala, na południu wkracza w Tatry.

Przebywając na wypoczynku w Zakopanem, warto nie tylko korzystać z uroków Tatr, ale także poświęcić choćby jeden dzień na zapoznanie się z najwyżej w Polsce położonymi miejscowościami u podnóża tatrzańskich szczytów.

Ciekawsze miejscowości Podhala to :

Kościelisko , Witów , Chochołów , Czarny Dunajec , Ludzimierz , Nowy Targ , Łopuszna , Dębno Podhalańskie.

 

Nowy Targ


potocznie zwany przez górali Miastem jest historyczną stolicą Podhala , zaś w okresie zaboru austriackiego było nazywane przez miejscowych Żydów ,  miasto liczy ok 33 tyś. mieszkańców i jest największym miastem Podhala.

Zabytki :

  • Kościół pod wezwaniem św. Anny , drewniana budowla, wzniesiona na podciętym od północy stromą skarpą wzgórzu, na terenie cmentarza. Zbudowany został prawdopodobnie w końcu XV wieku (tradycja o jego ufundowaniu przez zbójników w 1219 roku nie znajduje żadnego potwierdzenia w źródłach). Późniejsze przebudowy zatarły większość jego pierwotnych cech gotyckich. Najpoważniejszy remont dokonany został tuż przed 1610 rokiem, ok. 1772 roku dobudowano wieżę, a późniejsze remonty przeprowadzono w latach: 1865, 1879, 1903, 1974 i 2002. Późnobarokowy ołtarz główny pochodzi z 1 poł. XVIII wieku. W jego polu środkowym umieszczono obraz Rodziny N. P. Marii z 1516 r. (przykryty obrazem Św. Rodziny z 1763 r.), a w górnej kondygnacji obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem z pocz.XVI wieku. W ołtarzach bocznych z końca XVII wieku znajdują się barokowe obrazy: św. Marii Magdaleny i św. Marii Egipcjanki w lewym oraz Matki Boskiej Łaskawej i św. Rozalii w prawym. Malowidła ścienne autorstwa urodzonego w Nowym Targu malarza Hipolita Lipińskiego z ok. 1880 roku, przedstawiają m.in. legendę o założeniu kościoła przez zbójników. Do ciekawszych elementów wyposażenia wnętrza należą także: rokokowa ambona, organy z 2 poł. XVIII wieku oraz dwie gotyckie rzeźby przedstawiające Matkę Boską Bolesną i św. Jana Ewangelistę. Podczas ostatniego remontu, przeprowadzonego w l. 1998-2001, odnowiono m.in. malowidła ścienne i położono marmurową posadzkę. Kościół znajduje się na małopolskim Szlaku Architektury Drewnianej. Jest to najstarsza góralska świątynia na Podhalu.

 

  • Kościół pod wezwaniem św. Katarzyny Aleksandryjskiej , kościół Św. Katarzyny jest obecnie najstarszym istniejący kościółem na Podhalu. Został wybudowany w roku 1346. Ufundował go król Kazimierz Wielki. Wcześniej istniała tylko parafia przyszłej patronki miasta. Z powodu pożarów które trawiły kościół w latach: 1601, 1656 (potop szwedzki),1710, 1719, 1932 i następujących po nich remontach kościół nie wygląda tak jak 600 lat temu. Obecnie kościół jest murowany. Wystrój wnętrza kościoła utrzymany jest w stylu barokowym. W głównym ołtarzu znajduje się obraz Św. Katarzyny (z 1892 roku). W lewym ołtarzu bocznym mieści się obraz Przemienienia na górze Tabor. Zdobią go figury Mojżesza i Eliasza, zaś w antepedium wprawiona jest tłoczona skóra - kurdyban, wg legendy przywieziony spod Wiednia przezJana III Sobieskiego. Z prawej zaś strony znajduje się ołtarz św. Józefa który jest kopią bogatego, barokowego ołtarza zniszczonego w pożarze w 1932 roku, w którym znajduje się jego obraz (1970 rok). Drugi obraz, umieszczony w tym ołtarzu, to wizerunek św. Agnieszki Męczennicy. Obydwa te obrazy przysłaniają ukoronowaną figurę Matki Bożej Królowej. Ołtarz wieńczy obraz św. Anny z Maryją i św. Joachimem oraz postać św. Michała Archanioła, depczącego szatana. Niżej na ścianach nawy po każdej stronie jest jeszcze jeden ołtarz - z lewej z figurką św. Antoniego z Dzieciątkiem, św. Teresy i Św. Kunegundy oraz obrazem Matki Bożej Wniebowziętej (z 1899 roku); zaś z prawej ołtarz poświęcony św. Mikołajowi, św. Barbarze oraz św. Teresie, której obraz wisi w tym ołtarzu. Ciekawy jest także chór muzyczny z tyłu kościoła. Dzięki pracom konserwatorskim odsłonięto umieszczone na balustradzie XVIII-wieczne zdobienia i malowidła, będące ilustracją do fragmentów psalmów. Miały one za zadanie wzbudzić pogardę dla wartości doczesnych i ulotnych. Balustrada podzielona jest na 7 pól. Pierwsze i ostatnie malowidło noszą podpisy: "Panie przed Tobą wszelkie pragnienie moie, y wzdychanie moie nie jest tayne Tobie"; oraz: "Me wchodź wsad zsługą twoim, albowiem nie każdy będzie usprawiedliwiony przed obliczem twoim". Przy kościele znajduje się ogród różańcowy ze źródełkiem.
  • Pomniki , na terenie Nowego Targu znajdują się trzy pomniki: - pomnik Władysława Orkana w samymśrodku Rynku, - pomnik Adama Mickiewicza przy wejściu do parku miejskiego, - pomnik Jana Pawła II na nowotarskim lotnisku.
  • Rynek i ratusz , Nowy Targ jest miastem handlowym więc ma duży Rynek, o powierzchni 1.5 ha. Niegdyś odbywały się na nim jarmarki na które tłumnie zjeżdżali kupcy, oraz ludność całego Podhala. Obecnie nowotarski Rynek okalają zabytkowe kamienice mieszczańskie (częściowo przebudowane w ostatnich latach), choć do końca XVIII wieku wszystkie zabudowania były drewniane (uległy pożarowi w 1784 roku). Po środku Rynku znajduje się zabytkowy Ratusz pochodzący z XIX wieku. Jest budynkiem dwukondygnacyjnym, posiadającym na froncie wieżę, zwieńczoną hełmem oraz iglicą. Poprzedni, drewniany Ratusz stał na tym samym miejscu już w 1767 roku. Nieopodal Ratusza znajduje się kapliczka św. Jana Kantego. Została poświęcona 11 września 1904, przez proboszcza parafii pod wezwaniem św. Katarzyny Michała Wawrzynowskiego.

Ludźmierz


W Ludźmierzu znajduje się sanktuarium maryjne, które 18 maja 2001 zostało podniesione do godności Bazyliki Mniejszej. Jest to religijne centrum Podhala oraz stanowi cel wielu pielgrzymek.

W Ludźmierzu miało miejsce wydarzenie, uznawane przez niektórych za prorocze. 15 sierpnia 1963 r., podczas Uroczystości Koronacji figury Matki Boskiej Ludźmierskiej, której przewodniczył prymas Polski Stefan Wyszyński, dotychczasowy Bp. Karol Wojtyła chwycił berło, które wypadło z ręki figury. Ks. Franciszek Macharski skomentował to wydarzenie: "Karolu, Maryja dzieli się z Tobą władzą". Wydarzenie to zostało zarejestrowane i można je zobaczyć w filmie "Świadectwo".

 

Łopuszna


Miejscowość położona jest w Kotlinie Orawsko-Nowotarskiej nad Dunajcem, u podnóża Gorców. Jej zabudowa ciągnie się wzdłuż potoku Łopuszanka w głąb Gorców.

Kościół parafialny pw. Świętej Trójcy i św. Antoniego Opata

Kościół został wybudowany z drewna w ostatniej dekadzie XV wieku, na miejscu starszej świątyni. Konsekrowany był w 1504 roku. Jest budowlą późnogotycką, orientowaną, trójdzielną, jednonawową. Ściany zostały oszalowane. Składa się z zamkniętego prostokątnie prezbiterium, nawy i wieży dostawionej w XVII wieku o konstrukcji słupowo-ramowej. Od północy do prezbiterium przylega zakrystia. Nawa jest szersza, z kruchtą boczną. Od północy i zachodu przylega do niej wąska przybudówka. Całe wnętrze zdobiła niegdyś XVI-wieczna polichromia patronowa. Do dziś zachowała się ona jedynie we fragmentach - na deskach pochodzących z dawnych stropów, które odkryto w czasie remontu w 1932 roku, oraz na parapecie chóru. Obecne patronowe malowidła na stropie przedsionka pod wieżą i na belce tęczowej są w większości rekonstrukcją powtarzającą stare wzory. W 1935 roku wykonano polichromię o motywach ornamentalnych i figuralnych. Gotyckie, ostrołukowe portale w nawie i prezbiterium zostały w 1932 roku zastąpione nowymi, prostokątnymi. Prostą belkę tęczową wprowadzono trzy lata później na miejsce wcześniejszej, barokowej. Wyposażenie kościoła jest niejednorodne stylistycznie. Do najcenniejszych jego elementów należą:

  • ołtarz główny - gotycki tryptyk z 1460 roku. Uznawany za jedno z najbardziej wartościowych i najlepiej zachowanych dzieł rzeźbiarskich Małopolski XV wieku. W polu środkowym znajduje się scena koronacji Najświętszej Marii Panny przez Trójcę Świętą. Na awersie skrzydeł bocznych przedstawiono postaci świętych - z lewej u góry św. Antoni Pustelnik, u dołu św. Franciszek z Asyżu, z prawej u góry św. Leonard, u dołu św. Bernard z Sieny, zaś na rewersie ukazano scenę Zwiastowania, a w trójkątach szczytowych postacie świętych dziewic.
  • dwa barokowe ołtarze boczne z 1. połowy XVIII wieku
  • figury świętych na belce nad wejściem do nawy, zdobiły one dawny, barokowy ołtarz główny
  • barokowe rzeźby grupy Pasji na belce tęczowej
  • obraz Adoracji Trójcy Świętej z XVIII wieku
  • obraz przedstawiający drogę na Kalwarię

Nad nawą i prezbiterium dach jest jednokalenicowy, zbudowany w systemie więźbowo-zaskrzynieniowym, pokryty gontem. Nad nim znajduje się wieloboczna sygnaturka. Dominującym elementem bryły świątyni jest izbicowa wieża, zwieńczona wysokim dachem namiotowym. Przy północnej ścianie wybudowano soboty. Kościół otoczony jest drewnianym ogrodzeniem z bramką nawiązującą dostylu zakopiańskiego.

 

Dwór w Łopusznej


Zespół dworski w Łopusznej wybudował, na przełomie XVIII i XIX wieku, Romuald Lisicki. Od 1824 roku kolejnym właścicielem dworu był Leon Tetmajer. Natomiast obecnie w budynku działa Muzeum Kultury Szlacheckiej. Jest ono filią zakopiańskiego Muzeum Tatrzańskiego.

 

Dębno Podhalańskie


Kościół św. Michała Archanioła - gotycki, drewniany kościół parafialny w Dębnie Podhalańskim w powiecie nowotarskim, wpisany wraz z innymi drewnianymi kościołami południowej Małopolski i Podkarpacia na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Pierwszy kościół w Dębnie wzniesiono prawdopodobnie w XIII wieku. Obecny kościół wybudowany został w II połowie XV w na miejscu starszej świątyni. Z tego okresu pochodzą nawa iprezbiterium. Jest to świątynia orientowana o konstrukcji zrębowej. Jest jednym z najlepiej zachowanych gotyckich drewnianych kościołów i jednocześnie jednym z najbardziej znanych polskich zabytków w kraju i zagranicą (otrzymał jako jedyny drewniany kościół nominację w konkursie siedmiu cudów Polski), wyróżnia się sylwetką (praktycznie niezmienioną od czasów budowy) - wkomponowaną w krajobraz i wyjątkowo cennym ruchomym wyposażeniem, a także unikatową polichromią patronową pochodząca z około 1500 roku, najstarszą, w całości zachowaną w Europie, wykonaną na drewnie. Niewątpliwie jest to najlepiej zachowana tego rodzaju polichromia w Polsce. Jest wykonana w 33 kolorach i zawiera aż 77 motywów w 12 układach. Najczęstsze to ornamenty roślinne i geometryczne. Występują także wątki figuralne i zwierzęta, wśród nich głównie jelenie. Szablony były wielokrotnie używane w różnych obiektach, te prawdopodobnie, ze względu na ich świecki charakter w dworach szlacheckich i magnackich.

Uwagę zwraca wizerunek orła jagiellońskiego nad belką tęczową. Wieżę z pochyłymi ścianami, silnie zwężającymi się ku górze, wzniesiono w konstrukcji słupowo-ramowej, z izbicą, w 1601 r. Dziś jest to jedna z najstarszych konstrukcji tego typu w Polsce, sądzi się, że starsza jest tylko wieża kościoła w Binarowej. Dachy kościoła, zadaszenia i ściany wieży oraz jej hełm podbite są gontem, ściany izbicy wieży oszalowane zostały deskami z ozdobnie wyrzynaną koronką u dołu. We wnętrzu znajdują się cenne zabytki rzeźby i malarstwa gotyckiego. Do najcenniejszych należą:

  • Ołtarz główny, stanowiący cenny zabytek malarstwa tablicowego. Jest tryptykiem z początku XVI w. W jego polu środkowym znajdują się wizerunki Matki Bożej z Dzieciątkiem, św. Michała Archanioła z mieczem i wagą oraz św. Katarzyny Aleksandryjskiej, na skrzydle lewym - św. Jana Ewangelisty oraz św. Stanisława, zaś na skrzydle prawym - św. Jana Chrzciciela oraz św. Mikołaja. Po zamknięciu widzimy sceny pasyjne: Chrystus w Ogrójcu, Ecce Homo, Biczowanie, Upadek pod krzyżem. Te malowidła są prawdopodobnie nieco późniejsze (ok. 1530), widać na nich wyraźny wpływ renesansu;
  • Dwa ołtarze boczne wykonane w stylu barokowym. W lewym, z 1651 roku, znajduje się szafka z gotyckimi rzeźbami Matki Boskiej z Dzieciątkiem w części centralnej oraz świętych Cecylii iKatarzyny po stronie lewej, Barbary i Doroty po stronie prawej. Figury datowane są na około 1440 rok;
  • Malowane gotyckie tabernakulum na północnej ścianie wykonane z drewna w XIV wieku;
  • Krucyfiks z około 1380 roku na belce tęczowej. Prawdopodobnie jest to najstarszy zabytek w kościele. Niewykluczone, że był w wyposażeniu pierwszej świątyni w Dębnie. Jego ramiona są naturalnymi gałęziami drzewa. Na ich końcach, a także na dole umieszczono trzy koliste tarcze z godłami Ewangelistów. Po obu stronach krucyfiksu znajdują się drewniane figury Matki Bożej z lewej i św. Jana Ewangelisty z prawej strony;
  • Posąg św. Mikołaja z gotyckiego ołtarza wykonany w 1420 roku. Obecnie znajduje się na północnej ścianie. Umieszczony jest w prostokątnym drewnianym pudle, na którego wewnętrznych ścianach namalowano wizerunki św. Szczepana oraz św. Wawrzyńca.
  • Kopia pochodzącego z 1280 roku malowidła sztalugowego - najstarszego w Polsce. Malowidło wykonane na desce lipowej przedstawia św. Agnieszkę i św. Katarzynę trzymającą w rękach palmy. Oryginał został przeniesiony z kościoła do Muzeum Archidiecezjalnego w Krakowie.

Prócz tego w kościele zachowały się archaiczne elementy wyposażenia, w większości wykonane z desek pokrytych malowidłami. Kościół posiadał soboty od początku swego istnienia, jednak obecne wzniesiono na początku XIX wieku.

Atrakcją tego niezwykłego kościoła są cymbałki zazwyczaj leżące w prezbiterium. Są bardzo stare - mogły powstać nawet w V wieku. Szczególny dźwięk tych cymbałków, określany mianem gamy perskiej (dłuższe płytki dają wyższe tony), został uzyskany przez wykonanie płytek ze specjalnego stopu i zakopanie ich w ziemi na pewien okres.

W kościele znajduje się również XVI-wieczna haftowana chorągiew wojenna z wizerunkiem św. Stanisława ze Szczepanowa. Wedle niepotwierdzonych przekazów zostawiły ją wojska Jana III Sobieskiego powracającego spod Wiednia po zwycięstwie nad Turkami.

Według dawnej klasyfikacji świątynię zaliczano do zabytków klasy zerowej. W 2003 roku cały obiekt wraz z innymi drewnianymi kościołami południowej Małopolski i Podkarpacia został zapisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO, znajduje się też na szlaku architektury drewnianej województwa małopolskiego (Trasa III - Region Podhalańsko-Pieniński.

W filmie "Janosik" w kościele w Dębnie główny bohater brał ślub. Jednak widzom pokazano aż trzy kościoły - inny, kiedy młodzi do niego wchodzili, kościół w Dębnie - gdzie odbywała się cała ceremonia i jeszcze inny, gdy z niego wychodzili.

 

Chochołów


Miejscowość, określana jako żywy skansen budownictwa regionalnego, słynie z doskonale zachowanej zabudowy drewnianej z przełomu XVIII i XIXw. Aż 120 zagród chochołowskich, wybudowanych w stylu podhalańskim z drewnianych płazów, objętych jest opieką konserwatorską. Chochołów szczególnie licznie odwiedzany jest przez turystów wiosną, kiedy to gospodynie czyszczą drewniane ściany domów ręcznie - wodą i szczotką. Wycieczka do Chochołowa to możliwość poznania ciągle żywego na Podhalu folkloru góralskiego, który dodatkowo przybliża powstała tutaj Izba Regionalna. W Chochołowie mieści się także Muzeum Powstania Chochołowskiego oraz neogotycki kościół św. Jacka.

 

 

 

 

 

 

POLSKA ORAWA

 

 

Zamek Orawski (Oravsky hrad)


należy do największych atrakcji turystycznych północnej Słowacji. To największy zamek na Orawie, narodowa pamiątka kultury. Tworzy go kompleks budynków wzniesionych na wysokiej na 112 m skale, wznoszącej się nad rzeką Orawą. Zamek stanowił kiedyś twierdzę graniczną na północy Węgier, chronił szlak handlowy do Polski i był centrum administracyjnym Orawy. Zaczęto go budować po najeździe tatarskim w 1241 roku. Pierwsza pisemna wzmianka o zamku pochodzi z 1267 roku, kiedy był majątkiem króla węgierskiego Beli IV. Budynki górnego, średniego i dolnego zamku stawiano stopniowo od góry na dół aż do XVII wieku. Swój dzisiejszy wygląd zamek zyskał w 1611 roku. Był on pierwotnie wybudowany w stylu romańskim i gotyckim, potem został przebudowany na renesansowy i neogotycki. Teren zamkowy to interesujący kompleks budynków, który tworzą dolny, średni i górny zamek, bramy, wieże i pałace. W pomieszczeniach zamku znajduje się Muzeum Orawskie z wieloma ekspozycjami. Zwiedzanie zamku urozmaicają pokazy walk rycerskich, tresury ptaków oraz koncert muzyki dawnej.

 

Orawski Park Etnograficzny w Zubrzycy Górnej


Skansen jest główną atrakcją turystyczną Orawy. Zajmuje ponad 10 ha terenu, ajego centralnym obiektem jest dwór Moniaków - pierwszych sołtysów Zubrzycy. Starsza część dworu pochodzi z XVII wieku, a nowsza część datowana jest na rok 1784. Przy dworze zachowały się takie budynki gospodarcze jak: owczarnia, stajnia, chlewnia i wozownia. Obecnie w skansenie znajduje się ok. 40 obiektów, są to charakterystyczne dla Orawy chaty z wyżką, lamus plebański, chata czwórka, karczma, pasieka oraz chłopskie zakłady przemysłowe: tartak, folusz, olejarnia, kuĄnia. Zachował się również piękny dworski park. W najbliższym czasie skansen wzbogaci się o kolejne cenne obiekty m.in. Kościół z Tokarni. Warto skorzystać z edukacyjnych zajęć z regionalizmu, które przybliżają czynności wykonywane dawniej na Orawie, m.in., pieczenie chleba, obróbka lnu, malowanie na szkle, ozdoby z bibuły, lalki szmaciane.

 

Farbiarnia w Orawce

Farbiarnia jest położona w pobliżu drewnianego kościoła pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela. Została wybudowana w XVIII w. Jest to obiekt parterowy, z półpiętrem. Budynek jest murowany, otynkowany, przykryty dachem łamanym. Pierwotnie budynek służył jako skład soli na "szlaku węgierskim". W XVIII w. zaczęto farbować w niej płótno i sprzedawać za pośrednictwem tzw. płócienników.W końcu XIX w., wobec upadku płóciennictwa na Orawie i konkurencji przemysłowych metod barwienia, zlikwidowano jej działalność. Obecnie budynek stoi pusty.

 

Kościół parafialny pw. św. Jana Chrzciciela w Orawce, z XVII wieku


Ten najcenniejszy zabytek na Orawie jest budowlą drewnianą, konstrukcji zrębowej, ściany ma obite gontami. Nawa jedna, sklepiona drewnianym stropem z zaskrzynieniami. Prezbiterium wyższe. W pierwszej połowie XVIII w. dobudowano na osi prezbiterium murowaną kaplicę Matki Boskiej Bolesnej. Świątynia jest nakryta dwuspadowym dachem gontowym. Wieża izbicowa, konstrukcji słupowej, z kruchtą w przyziemiu, nakryta pierwotnie barokowym hełmem baniastym z latarnią, który w 1901 roku zastąpiono iglistym z czterema wieżyczkami po rogach.


Wnętrze tej świątyni to istny skarbiec i malowana epopeja dziejów Górnej Orawy. Ołtarz główny, pochodzący z początku XVIII w., jest dwukondygnacyjny, z obrazem patrona kościoła i parafii, św. Jana Chrzciciela, posągami św. Wojciecha i św. Stanisława oraz figurami świętych królów węgierskich. Zwieńcza go obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem. W ołtarzach bocznych znajduje się z jednej strony obraz Niepokalanej, z drugiej Ukrzyżowanie - kopia słynnego dzieła Rubensa. Organy XVIII w. posiadają klawiaturę ręczną. W posadce kościoła wmurowano kilka płyt nagrobnych w tym m.in. pierwszego proboszcza w Orawce i budowniczego kościoła ks. Jana Sczechowicza. 
Bezcenną, nadającą koloryt wnętrzu dekoracją, jest przepiękna polichromia, wykonana przez bezimiennych twórców. Jest to monumentalny cykl obrazów imitujących gobeliny, a przedstawiających sceny z życia św. Jana Chrzciciela. Szczególnie cenny i ujmujący w prostocie i wymowie jest Dekalog, czyli malarskie przedstawienie 10 przykazań, umieszczone na balustradzie chóru muzycznego, zwane popularnie "biblią ubogich". Malowidło to zawiera cenne elementy ikonograficzne, dotyczące obyczajowości i folkloru dawnej Orawy. 
W otoczeniu kościoła pradawnym zwyczajem cmentarz grzebalny. W pobliżu bramy prowadzącej do świątyni grób dwóch polskich lotników, którzy zginęli w nalocie przeprowadzonym 3 września 1939 r.

orawkaorawka

 

Kościół parafialny pw. Przemienienia Pańskiego w Jabłonce, z lat 1802-1817r.


Obecny kościół pw. Przemienienia Pańskiego zastąpił dawny, drewniany, ulokowany pośrodku cmentarza. Jest to budowla murowana w stylu klasycystycznym, tzw. józefińskim. Do trójprzęsłowej nawy przylega półkoliście zamknięte prezbiterium z pięknymi witrażami z okresu międzywojennego. Od frontu do nawy przylega wieża nakryta baniastym hełmem. Kościół kryje dwuspadowy dach obity blachą. Ołtarz główny jest drewniany, polichromowany w stylu eklektycznym. Został zmontowany w latach 1912-1913. Środek ołtarza zajmuje obraz Przemienienia Pańskiego. W glorii ołtarza widnieje w medalionie popiersie Boga Ojca. W dużych niszach bocznych osi ołtarza widać posągi św. Cyryla i św. Metodego. W zwieńczeniu ołtarza umieszczono mniejsze figury, po lewej św. Agnieszki, po prawej św. Elżbiety Węgierskiej. W bocznych ołtarzach: po lewej stronie obraz Matki Bożej Nieustającej Pomocy, po prawej Figura Serca Jezusowego. Ściany i sklepienie są póĽnobarokowe, polichromia neobarokowa posiada motywy figuralne. Na początku XX wieku do kościoła zostały dobudowane dwie czworoboczne kapliczki: w jednej z nich ołtarz św. Maksymiliana Kolbego, w drugiej Matki Boskiej Częstochowskiej.

 

Kościół parafialny pw. św. Łukasza Ewangelisty z lat 1762-1769 w Lipnicy Wielkiej


Legenda głosi, że dokończono budowę tej świątyni za pieniądze zbójników z Babiej Góry. Kościół zbudowany w stylu górnowęgierskiego baroku. W bryle świątyni wyróżnia się: półkoliście zamknięte prezbiterium, prostokątną nawę i wieżę zwieńczoną baniastym hełmem. Do prezbiterium przylega zakrystia, a do nawy kaplica Matki Bożej Bolesnej. Wnętrze kościoła charakteryzuje: sklepienie kolebkowe, neobarokowa polichromia, neogotyckie ołtarze i ambona. Zachowały się cenne XVIII-wieczne elementy wyposażenia: kamienna chrzcielnica, kamienna rzeĄba św. Wojciecha i rzeĄba Pieta . Na frontowej ścianie kościoła znajduje się tablica ku czci pamięci Piotra Borowego (1858-1932), polskiego działacza narodowego zwanego Apostołem Orawy.

 

LIPTÓW

 

 

Dzięki wspaniałym warunkom przyrodniczym, w połączeniu z kulturalno - historycznymi zabytkami i zachowaną architekturą ludową, Liptów jest jednym z najpiękniejszych i turystycznie najpopularniejszych regionów ruchu turystycznego na Słowacji. Znajduje się on w południowej części województwa (kraju) żylińskiego w Liptowskiej kotlinie, która otoczona jest najbardziej znanymi i najwyższymi pasmami górskimi: Wysokimi Tatrami - na wschodzie, Zachodnimi Tatrami i Górami Choczańskimi - na północy,  Niżnymi Tatrami - na południu i Wielką Fatrą - na zachodzie. Te niepowtarzalne pasma górskie, z interesującymi dolinami, stwarzają bardzo dobre warunki do uprawiania turystyki pieszej i rowerowej a zwłaszcza sportów zimowych. Ośrodki narciarskie oferują narciarzom świetne warunki do uprawiania narciarstwa zjazdowego i biegowego. Bardzo popularnymi ośrodkami zimowymi są Dolina Demianowska, Malinné, Jasná, Chopok, Bocká dolina i Dolina Jańska.

 

Liptowski Mikulasz


Zabytki kultury i historii Liptowskiego Mikulasza

Spacer trasą zabytków możemy zacząć w historycznym centrum miasta - na Placu Wyzwolicieli (Námestie osloboditeľov), na którym dominuje mikulasz

  • kościół pod wezwaniem św. Mikołaja.  Jest to najstarszy zabytek architektury w mieście, wzniesiony w 1280 roku, na miejscu dawnej kaplicy. W pobliżu kościoła stoi dwór Illéshazyich, z typowymi trójczłonowymi arkadami.
  • Muzeum Janka Kráľaz ekspozycją prezentującą historię miasta Liptowski Mikulasz. W podziemiach muzeum znajduje się "Mikulášska mučareň" (Mikulaszowska katownia), w której można przekonać się, w jak okrutny sposób przesłuchiwano zbójnika Juraja Janosika. Właśnie w tym budynku Janosik został osądzony i skazany. Obiektem Muzeum J. Kráľa jest również położona w pobliżu Placu Wyzwolicieli, Synagoga.

Z historią miasta związane jest życie rodzeństwa znanych słowackich literatów, Marii i Martina Rázusów. Na ul. Vrbickej możemy odwiedzić ich dom rodzinny. Z Placu Wyzwolicieli, ulicą 1 Maja, dojdziemy do

Galerii Petra Michała Bohúňa na ulicy Tranovského. Jest to druga największa galeria w Słowacji. Możemy w niej obejrzeć ekspozycję starej sztuki - gotyk, barok, sztukę XIX i XX wieku oraz wystawy czasowe. Naprzeciwko galerii znajduje się ekspozycja "Tatrín i Żądania narodu słowackiego" ("Tatrín a Žiadosti slovenského národa"). Budynek, w którym jest zlokalizowana, był dawnej plebanią ewangelicką i tutaj właśnie został sformułowany dokument "Żądania narodu słowackiego" - pierwszy narodowy i polityczny program Słowaków. Spacerując po mieście, możemy odwiedzić również mieszczące się w obiekcie dawnego klasztoru jezuitów na ulicy Školskiej, Słowackie Muzeum Ochrony Przyrody i Jaskiniarstwa. Urządzono tutaj wystawę "Przyroda chroniona" i "Minerały". Inną ekspozycję muzeum, "Kras i jaskinie w Słowacji", możemy obejrzeć na ulicy 1 Maja.

rynek mikulasz

 

Muzeum Wsi Liptowskiej Przybylina


U podnóża południowych zboczy Tatr Zachodnich stoi Muzeum Wsi Liptowskiej(Múzeum liptovskej dediny),  dokumentujące architekturę ludową Liptowa. Muzeum powstało w związku z zatopieniem rozległego obszaru na zachód od Liptowskiego Mikulasza, podczas budowy zapory wodnej Liptowska Mara. Z jedenastu zatopionych wsi przeniesiono tu najcenniejsze zabytki kultury, które dziś  stanowią podstawę ekspozycji muzeum. Oryginalne budynki zostały rozebrane w miejscu, w którym powstały i przewiezione na miejsce dzisiejszej ekspozycji. Z ich najcenniejszych części powstały dokładne kopie pierwowzorów. W ten sposób doszło do utworzenia najmłodszego na Słowacji muzeum w naturalnym otoczeniu przyrody. Do największych klejnotów świeckiej i sakralnej architektury ludowej należy gotycko - renesansowy Pałac z Parížoviec oraz wczesnogotycki Kościół Panny Marii z Liptowskiej Mary. Pałac należy do najstarszych budynków ziemiańskich Liptowa a podczas jego zwiedzania natkniemy się na wiele ciekawych detali architektonicznych i późnogotyckich naściennych malowideł. Kościół jest o wiele starszy, posiada romańskie  fundamenty, pochodzące prawdopodobnie z XII wieku. Został przebudowany w drugiej połowie XIII wieku, następie był powiększony, a w XVII wieku dobudowano do niego wieżę. Interesującym obiektem jest pochodzącaz Valaskiej Dubovej jednoklasowa szkoła wraz z mieszkaniem dla nauczyciela a także ekspozycja uli w duchu epoki znajdująca się w sadzie owocowym obok szkoły. Przy Muzeum działa szkoła rzemiosł ludowych, która w letnim sezonie turystycznym umożliwia zwiedzającym zapoznanie się z poszczególnymi technikami rzemieślniczymi (tkactwo, koronkarstwo klockowe, praca w drewnie, metalu i skórze, wyplatanie koszy ze słomy, itd.) oraz umożliwia również zaznajomienie się z liptowskimi tradycjami i zwyczajami. Do tradycyjnych i regularnych imprez organizowanych w Muzeum w ostatnią niedzielę maja należą: Niedziela Owczarska - Owenalie, czerwcowa Niedziela Dziecięca, lipcowa Niedziela Współziomków, sierpniowa Niedziela

Pszczelarska, wrześniowy Dzień św. Huberta październikowe Podziękowania za Zbiory oraz grudniowe Święto Bożego Narodzenia na Liptowie. Muzeum posiada własną hodowlę zwierząt domowych i drobiu. Szczególną atrakcją jest hodowla koni rasy huculskiej, na których goście mogą sobie nawet pojeździć.

 

Dolina Demianowska - dowiedz się wiecej .....>>>


Jaskinia Vażecka


Pomiędzy Liptowskim Mikulaszem i Popradem znajduje się Jaskinia Vażecka, która jest znaczącym paleontologicznym stanowiskiem z kościami niedźwiedzia jaskiniowego (ursus spelaeus). Był on większy i cięższy od wspóczesnego niedźwiedzia brunatnego. Zwiedzający mogą podziwiać w jaskini makietę niedźwiedzia jaskiniowego. Jaskinia Vażecka jest jedną z najbardziej znanych jaskiń północnej Słowacji. Wprawdzie należy ona do krótszych spośród udostępnionych jaskiń lecz jest znana przede wszystkim z powodu obecności bogatej szaty naciekowej, interesujących znalezisk kości niedźwiedzia jaskiniowego i występowania rzadkich przedstawicieli fauny.

 

Kościół artykularny w Świętym Krzyżu 


Kościół artykularny w Świętym Krzyżu - drewniana świątynia ewangelicka, znajdująca się w miejscowości Svätý Kríž (Święty Krzyż), na Słowacji, w rejonie historycznym Liptów. Jest to jeden z największych tego typu kościołów w Europie.

Pierwszy drewniany kościół artykularny stanął w nieistniejącej obecnie wiosce Paludza w 1693. Nie wiadomo jak wyglądał, ale w 1774 znacząco go przebudowano i taki jest do dziś. Autorem przebudowy był mistrz ciesielski Joseph Lang, który mimo braku umiejętności pisania i czytania, poradził sobie z tym zadaniem w ciągu ośmiu miesięcy. W 1781 przed kościołem dobudowano częściowo murowaną dzwonnicę (był to już okres większej tolerancji religijnej w państwie Habsburgów). Stare dzwony zostały zarekwirowane na cele wojenne podczas I wojny światowej - dzisiejsze odlano w latach 1921-1922. Nazwano je Wiara, Nadzieja i Miłość.

We wnętrzu o kształcie krzyża, mogącym pomieścić cztery tysiące wiernych, najcenniejszym obiektem jest barokowy ołtarz główny, pochodzący jeszcze ze starej świątyni. Ołtarz oraz kazalnicapochodząca z tego samego okresu są dziełem Jana Lercha z Kieżmarku. Organy powstały w 1754 - zostały wykonane w pracowni Martina Podkonickiego, zrekonstruowano je w latach 80. XX wieku. Dwupiętrowa galeria dla wiernych zdobiona jest ornamentami, wizerunkami świętych i motywami biblijnymi. Na południowej ścianie znajdują się obrazy Marcina Lutra oraz Filipa Melanchtona. Innym zabytkowym obiektem jest tablica rodzinna dawnych patronów kościoła, rodziny Platty.

W 1693 kościół ogłoszono pamiątką kulturalną, a w 1995 narodową pamiątką kulturalną. W latach 1974-1982 nastąpiła spektakularna akcja przeniesienia kościoła na dzisiejsze miejsce - ponieważ wioska Paludza miała zostać zalana wodami zalewu Liptovská Mara (choć samo miejsce, gdzie stał kościół zalane nie zostało) świątynię rozebrano i zrekonstruowano w nowym miejscu (w dawnym ustawiono pamiątkową tablicę).

W dawnym kościele istniały jeszcze podziemia, gdzie znajdowało się pięć grobowców - pochowano w nich ludzi zasłużonych dla miejscowej wspólnoty religijnej.święty krzyż

 

Ružomberok


jest jednym z głównych miast Liptova.

Położony na zboczach pasma górskiego Wielka Fatra, między Górami Choczańskimi, Niskimi Tatrami, Wielką i Małą Fatrą; przy głównej trasie tranzytowej i kolejowej Poprad - Žilina .

Do najważniejszych zabytków Rużomberka należą:

  • gotycko-renesansowy kościół pw. świętego Andrzeja z XVI wieku z mauzoleum ks. Andrzeja Hlinki z 1938barokowy zespół klasztoru i gimnazjum pijarów z kościołem z 1806,
  • wczesnogotycki kościół pw. Wszystkich Świętych w dzielnicy Kuť,
  • gotycki zamek świętej Zofii z XIV wieku, przebudowywany w XVI i w XVIII wieku,
  • Vlkolínec, dawna samodzielna wioska, obecnie rezerwat architektury drewnianej, wpisany na listę dziedzictwa UNESCO,
  • synagoga z 1880.

Rużenberok deptak schody

 

Likavka - Zamek


Leżąca najbliżej Rużomberka (na północny wschód) miejscowość. Z geograficznego i urbanistycznego punktu widzenia jest częścią miasta. Z Rużomberkiem łączy ją zabudowa ciągła. Z prawnego punktu widzenia miejscowość zawsze była samodzielna i posiadała własny samorząd. Położona jest w dolinie potoku Likawka na wysokości ok. 495 m n.p.m. 
Miejscowość powstała prawdopodobnie pod koniec XV lub na początku XVI w. W Likawce dominuje charakterystyczna zabudowa uliczna. Zachowały się tu drewniane malowane i pokryte wapnem domy kryte gontem, dwojaki na długość ze wspólną komorą. Najważniejszym zabytkiem jest neogotycki rzymskokatolicki kościół z 1880 r. oraz ruiny sławnego Grodu Likawa, który wznosi się nad wsią i przypomina wielowiekową władzę zamku na szeroką okolicą. 
Zamek był prawdopodobnie 

zbudowany w w pierwszej połowie XIV w., a pierwsza pisemna wzmianka o nim pochodzi z 1341 r. (wtedy już stał). Pełnił funkcję militarno - strażniczą przy głównych szlakach i był siedzibą rządcy królewskiego dla tych terenów. Gród ma bogatą historię. Początkowo był to wczesno gotycki gród z początku XIV w. z kapliczką. Kolejni (liczni) właściciele zamku dokonywali w nim zmian, zgodnie z panującymi trendami. Został dobudowany renesansowy pałac (XVII w.). W 1707 r. zamek został rozniesiony przez wojska Franciszka Rakoczego i tak zakończyła się jego świetność. Jego funkcję przejął kasztel św. Zofii w Rużomberku. Aktualnie na zamku trwają prace renowacyjne. 
Likawka należy do tych miejsc na Słowacji, gdzie kultywuje się tradycję. Odbywają się tu w odnowionym amfiteatrze pod zamkiem przeglądy folklorystyczne dziecięcych zespołów. Ze znanych obywateli należy wspomnieć przyjaciela A. Hlinki, księdza, działacza narodowego, pisarza i polityka Jozefa Kaczkę.

 

 

ORAWA SŁOWACKA

 

 

 

Kraina będąca tą częścią Orawy, która znajduje się w granicach Słowacji, a poprzednio Czechosłowacji . Główne miejscowości: Trzciana, Twardoszyn, Namiestów, Orawskie Podzamcze (z Orawskim Zamkiem) i Dolny Kubin. Pod samymi Tatrami leżą Zuberzec, Habówka, Orawice, Głodówka i Sucha Góra. O.S. sąsiaduje m.in. z Orawą Polską, Podhalem i Liptowem.dolny kubindolny kubinlikavka

 

Muzeum Wsi Orawskiej


Zaledwie 3 km od Zuberca, na polanie Brestová u stóp Tatr Zachodnich znajduje się wyjątkowy skansen - Muzeum Wsi Orawskiej (Múzeum oravskej dediny). Jego środkiem płynie Zimny Potok (Studený potok), na brzegach którego, na powierzchni ok. 20 ha rozciąga się wieś - zespół  charakterystycznych zabudowań ludowych, pochodzących z poszczególnych regionów Orawy.

Znajdziemy tu zabudowania mieszkalne i gospodarcze (domy i gospodarstwa, komory, stodoły, bacówkę, itd.), budynki sakralne (drewniany kościół, cmentarz, dzwonnice) i obiekty orawskich rzemieślników (dom rzemieślnika i płóciennika, pasterski młyn i tartak, folusz, kuźnię, piec garncarski, itd.).

Muzeum jest podzielone architektonicznie na pięć części. 

- Rynek Dolnoorawski reprezentuje bogatszą część południowej Orawy z bardziej okazałymi, luźno usytuowanym budynkami. 

- Młyn nad potokiem obejmuje młyn wodny, tartak i folusz do wyrobu sukna o wspólnym napędzie wodnym. 

- Ulica Zamagurská z domami budynkami gospodarczymi zamożnych i średnich rolników reprezentuje charakterystyczną strukturę wsi orawskiej. 

- Góralskie łazy charakteryzują najuboższą część Orawy, położoną  na południowo-wschodnich zboczach Beskidów Orawskich. 


Dominantami areału są :

- cmentarz oraz późnogotycki, drewniany Kościół św. Elżbiety z Zábreža, pochodzący z XV wieku i stojący na wzgórzu. 

W muzeum regularnie odbywają się wystawy etnograficzne, a w sierpniu w tutejszym amfiteatrze organizowany jest międzynarodowy Festiwal Folkloru pod Rohaczami (Podroháčske folklórne slávnosti). W skansenie prezentują też swoją sztukę rzemieślnicy ludowi, którzy sprzedają tu także swoje wyroby.  Atrakcją jest też odpoczynek w oryginalnej gospodzie w zrekonstuowanym starym młynie.

 

SPISZ SŁOWACKI

 

 

 

 

 

 

 

 

 

foto

 

Mariusz Szymanek

Tel. +48 501 788 640
e-mail: mariuszzakopiec@tlen.pl
   
 

 

 

2015 Mariusz Szymanek
PRZEWODNIK TATRZAŃSKI